Jest to rozsiane zapalenie obejmujące mniejsze lub większe grupy zrazików płucnych, umiejscowione w jednym lub w obu płucach. Proces chorobowy szerzy się drogami oddechowymi od oskrzeli do miąższu płucnego i zwykle jest poprzedzony zapaleniem oskrzeli. Choroba dotyczy szczególnie niemowląt i małych dzieci oraz ludzi starych i osób dotkniętych obłożnymi chorobami. Odoskrzelowe zapalenie płuc wywołane jest przez różne bakterie. Mogą to być także bakterie saprofitujące w drogach oddechowych, które w pewnych warunkach (spadek odporności) stają się chorobotwórcze. Taką rolę spełniają mało zjadliwe szczepy dwoinki zapalenia pluć. Ponadto zapalenie odoskrzelowe płuc wywołują gronkowce, paciorkowce, pałeczka grypy, wirusy, riketsje i grzyby. Decydującą rolę w powstawaniu choroby odgrywa niekorzystny stan ogólny pacjenta. Przebieg kliniczny zapalenia odoskrzelowego płuc jest wypadkową zjadliwości bakterii i sił obronnych ustroju. Odoskrzelowe zapalenie płuc zaczyna się powoli, gorączka wzrasta stopniowo. Od początku występuje kaszel, z odkrztuszaniem ropnej wydzieliny. Chory może odczuwać duszność, natomiast nie ma kłucia w klatce piersiowej. Stan chorego zmienia się w zależności od rozległości zmian, często obustronnych oraz od współistnienia innych schorzeń. Odoskrzelowe zapalenie płuc jest bowiem najczęściej chorobą wikłającą, występuje wtórnie w przebiegu innych chorób. Wówczas często staje się przyczyną zgonu. Do szczególnych postaci odoskrzelowego zapalenia płuc należy zapalenie zachłystowe i opadowe. Zapalenie pluć zachłystowe powstaje w wyniku przedostania się do drzewa oskrzelowego płynów, pokarmów, wymiocin lub krwi. Zdarza się tu u chorych nieprzytomnych, szczególnie z osłabionym odruchem kaszlowym. Dawniej było to częste powikłanie okresu pooperacyjnego.