Polega na tworzeniu się w jamie opłucnowej wysięku surowiczo-włóknikowego. Choroba występuje we wszystkich grupach wieku, najczęściej jednak u ludzi młodych. Do najczęstszych przyczyn wysiękowego zapalenia opłucnej należy gruźlica. Wysięk surowiczo-włóknikowy jest wyrazem dużej odczynowości opłucnej, której zapalenie niejednokrotnie o wiele miesięcy wyprzedza gruźlicę ogniskową w płucach. Wysiękowe zapalenie opłucnej zaczyna się wzrostem temperatury ciała, bólem opłucnowym oraz przyspieszeniem czynności serca i oddechu. W miarę narastania wysięku zwiększa się duszność. Chory przyjmuje pozycję siedzącą lub układa się na boku chorym, co zmniejsza dolegliwości. Wysiękowe zapalenie opłucnej rozpoznajemy na podstawie wywiadu i badania fizykalnego. Prześwietlenie klatki piersiowej potwierdza rozpoznanie. Funkcja opłucnej umożliwia pobranie płynu do badania chemicznego, cytologicznego i bakteriologicznego. Jeżeli podejrzewamy tło gruźlicze, wykonujemy próbę tuberkulinową. Leczenie rozpoczynamy od punkcji opłucnowej i usunięcia nie więcej niż 1000 ml płynu. W razie dużej ilości płynu lub szybkiego jego narastania punkcję powtarzamy wielokrotnie, w odstępach l-2 dniowych. W zależności od etiologii prowadzimy leczenie przyczynowe. Wysięki towarzyszące zmianom zapalnym w płucach cofają się po leczeniu choroby podstawowej. Przy etiologii gruźliczej stosujemy leki przeciwprątkowe, korty kosteroidy i leki przeciwzapalne. Istotną sprawą jest zapobieganie powstaniu zrostów opłucnowych. W tym celu stosujemy wczesną kinezyterapię. W pierwszym etapie rehabilitacji układamy chorego na boku zdrowym i w ten sposób zmuszamy do zwiększonej ruchomości klatki piersiowej po stronie chorej.